Dava Dilekçesinde Unutulan Alacak Islahla Eklenir mi?

Tazminat davası açtınız ve yargılama devam ederken dilekçede bir alacak kalemini tamamen yazmayı unuttuğunuzu fark ettiniz. Mahkemeye sunacağınız bir ıslah dilekçesiyle bu yeni talebi mevcut dosyaya katabileceğinizi düşünebilirsiniz. Cevap nettir. Dava dilekçesinde hiç yer bulmayan bir alacak türü, ıslah yoluyla yargılamaya dahil edilemez.

Islah kurumu var olan talebi mi değiştirir?

Islah, açılmış bir davada yapılmış usul hatalarını düzeltme veya harca esas değeri artırma işlevi görür. Harca esas değeri 10.000 TL olarak gösterdiğiniz bir kıdem tazminatı alacağını, bilirkişi raporundan sonra 100.000 TL seviyesine çıkarmak tam olarak bu mekanizmanın konusudur. Ancak dilekçede adı hiç geçmeyen ihbar tazminatını veya fazla çalışma ücretini sonradan sürece ekleyemezsiniz. Davayı açarken kalemleri tek tek saymak zorundasınız. Sayılmayan kalem usul açısından yok sayılır.

Uygulamada sıklıkla yapılan ilk kritik hata, dava dilekçesinin talep sonucuna 'fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır' ibaresi koymanın her şeyi koruyacağını sanmaktır. Bu kalıp sözcük, sadece dilekçede açıkça belirtilen alacak kalemlerinin miktarını artırma hakkı verir. Dilekçede hiç bahsedilmeyen bir tazminat türünü bu cümlenin arkasına sığınarak dosyaya sokamazsınız. Karşı tarafın avukatı ilk duruşmada iddianın genişletilmesi yasağı itirazında bulunur. Mahkeme bu talebi derhal reddeder. Hakkınızı arayalım derken usul engeline takılırsınız.

Ciddi hak kaybı yaratan ikinci pratik tuzak ise zamanaşımı sürelerinin takibinde yaşanır. İşçilik alacaklarında veya sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde dava açılması, sadece dilekçede yazılı kalemler için zamanaşımını keser. Unutulan alacak kalemi için zamanaşımı saati işlemeye devam eder. Dava iki yıl sürdüğünde, unutulan alacağı eklemek için yeni bir dava açmak istediğinizde zamanaşımı engeliyle karşılaşırsınız. Karşı taraf zamanaşımı definde bulunduğu an o hakkı tamamen kaybedersiniz.

Talebin genişletilmesi yasağı karşısında ne yapılmalı?

Dilekçede unutulan alacağı mevcut davaya ekleyemiyorsanız izlenecek tek bir hukuki yol kalır. Unutulan kalem için bağımsız ve yeni bir alacak davası açılması gerekir. Yeni dava açıldıktan sonra iki dosyanın birleştirilmesi talep edilebilir. Hakim aralarında hukuki ve fiili irtibat gördüğünde dosyaları birleştirir. Süreç bu şekilde yürütülür.

Bu yöntemin de kendine özgü mali yükleri ve usul kuralları mevcuttur:

• Yeni dava açılırken başvurma harcı ve peşin harç yeniden ödenir.
• Gider avansı her iki dosya için ayrı ayrı yatırılır.
• Birleştirme talebini kabul etmek mahkemenin takdirindedir.
• İkinci davada vekalet ücreti riski bağımsız olarak hesaplanır.

Ayrımı iyi yapmak şarttır. Mevcut alacağın miktarını yükseltmek ile dosyaya yeni bir alacak eklemek hukuken tamamen farklı işlemlerdir. Miktar yükseltmede tamamlama harcı yatırarak ıslah hakkınızı kullanırsınız. İkinci defa ıslah yapamazsınız, çünkü mevzuat HMK kapsamında bir davada tek bir ıslah hakkı tanır. Ancak yeni bir alacak kalemi eklemek istediğinizde olay ıslah sınırından çıkar, iddianın genişletilmesi yasağına takılır. Bu aşamada karşı tarafın açık muvafakati yoksa hakimin dosyaya yeni talebi kabul etmesi imkansızdır. Karşı taraf da bu açık onayı neredeyse hiçbir zaman vermez.

Süreç devam ederken yapılan kritik hatalar

Tahkikatın sona ermesine kadar ıslah yapılması mümkündür. HMK uyarınca tahkikat bittikten sonra verilen ıslah dilekçeleri geçersiz sayılır. Süreyi kaçırmak hak kaybına yol açar. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edildikten sonra iki haftalık itiraz ve ıslah süresi başlar. Bu iki haftalık hak düşürücü sürede dilekçe sunulmazsa dava dilekçesindeki rakamla bağlı kalırsınız. Mahkemenin sunduğu bu zaman aralığını kaçırmamak gerekir.

Eksik dilekçeyle yola çıkıp yargılama ortasında ek talep dilekçesi sunarsanız işiniz zorlaşır. Hakim bu dilekçeyi iddianın genişletilmesi yasağı kapsamında reddeder ve karşı taraf lehine usulden vekalet ücretine karar verebilir. Davayı baştan kurgularken tüm kalemleri eksiksiz listelemek en sağlıklı yoldur. Eksiklik fark edildiği an beklemeden ek dava açma seçeneği değerlendirilmelidir.

Sık sorulan sorular

Dava dilekçesinde unutulan alacak için ıslah dilekçesi verilirse ne olur?

Mahkeme karşı tarafın iddianın genişletilmesi yasağına dayanarak yapacağı itirazı kabul eder. Dilekçede hiç belirtilmeyen alacak kalemi yönünden ıslah talebi reddedilir ve yargılamaya dahil edilmez.

Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması unutulan kalemi korur mu?

Hayır korumaz. Fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması ifadesi sadece dilekçede açıkça talep edilmiş alacakların miktarını ileride artırma hakkı verir, dilekçede hiç geçmeyen bir kalem için hak sağlamaz.

Unutulan alacak kalemi için ne zaman ek dava açılmalıdır?

Unutulduğu fark edildiği an zamanaşımı süreleri dolmadan ek dava açılmalıdır. İş Kanunundaki bazı tazminatlarda zamanaşımı süresi 5 yıldır ve dava açılmadığı sürece bu süre işlemeye devam eder.

Yasal Uyarı: Bu içerikteki açıklamalar genel bilgi verme amaçlıdır ve hukuki görüş teşkil etmez. Herhangi bir hukuki adım atmadan veya karar vermeden önce, somut olayın özelliklerine göre alanında uzman bir hukukçudan profesyonel destek alınması önemle tavsiye edilir.