Boşanmada Şirket Hissesi İçin Tespit Davası Açılır mı?

Boşanma sürecinde eşinizin şirket hisselerini üçüncü bir kişiye devrettiğini öğrendiğinizde, sırf mal kaçırma kastı olduğunu düşünerek müstakil bir tespit davası açmak usul hukuku açısından telafisi güç hatalara yol açar. Hak kaybı yaşanır. Zaman harcanır. Doğrudan alacak talebinde bulunma imkanı varken sadece geçersizliğin tespitini istemekte hukuki yarar bulunmaz.

Eda davası imkanı varken tespit davası engeline takılmayın

Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, bir hakkın eda davası yoluyla yani doğrudan alacağın tahsili şeklinde talep edilmesi mümkünse müstakil tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Tespitle yetinmek yargılamayı lüzumsuz yere uzatır. Süreç kilitlenir. Ayrı tespit davası açılamaz. Mahkeme doğrudan alacağın hesaplanıp hüküm altına alınabileceği bir uyuşmazlıkta yalnız durum tespiti yapılmasını usule aykırı görür. Tasfiye davası devam ederken açılan bağımsız muvazaa tespit davası hukuki yarar yokluğundan reddedilir. Müstakil tespit davası açıldığında karşı tarafın ilk savunması hukuki yarar yokluğu yönünde olur ve mahkeme davanın esasına girmeden usulden red kararı vererek sizi yargılama giderleriyle baş başa bırakır. Doğru yol, mal rejiminin tasfiyesi davası içinde eklenecek değer iddiasını ileri sürmektir. Türk Medeni Kanununun 229. maddesi, mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde veya mal kaçırma kastıyla yapılan devirlerin tasfiye hesabına eklenecek değer olarak dahil edileceğini açıkça düzenlemektedir. Şirket hissesi devredilmiş olsa dahi o hissenin reel değeri hesaplamaya girer.

Mal rejiminin tasfiyesi dosyasında devredilen hisseler nasıl hesaba katılır?

Müstakil dava açmak yerine hakkınızı mevcut tasfiye dosyasında aramalısınız. Devredilen şirket hisselerinin muvazaalı olduğu iddiası tasfiye davasının içinde bir ön mesele olarak incelenir.

• Hisse devrinin yapıldığı tarih ve ticaret sicil kayıtları incelemeye alınır.
• Devre konu hisselerin devir tarihindeki ve tasfiye anındaki reel değerleri belirlenir.
• Devri alan üçüncü kişinin eş ile olan akrabalık veya iş ilişkisi sorgulanır.
• Ödenmiş gibi gösterilen devir bedelinin banka hareketleri denetlenir.

Şirket kayıtlarının tahrif edildiği veya gizli ortaklık kurulduğu iddialarında da aile mahkemesi bilirkişi incelemesi yaptırarak hisselerin tasfiye tarihindeki gerçek değerini hesaplama yetkisine sahiptir. Tespitle yetinmek yanlış yoldur.

Gözden kaçan usul tuzakları ve yargılama gideri yükü

Gereksiz açılan her tespit davası mali yük doğurur. Harç ödenir. Maliyet artar. Hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiğinde, davacı taraf tüm yargılama giderlerini ve karşı tarafın tarifeye göre belirlenen vekalet ücretini ödemekle yükümlü kılınır. Süreç uzar. Usule aykırı dava açmak asıl tasfiye dosyasını da aksatır. İtiraz kalıpları genellikle tespit davasının usulden reddi üzerine kurulur. Şirket hissesini devralan kişiler davayı uzatmak için hukuki yarar yokluğunu ileri sürer. Şirket hissesinin mülkiyeti doğrudan eski hale getirilip devredilmese dahi, hesaplanan reel değer tasfiye hesabına dahil edilerek katılma alacağınızın bu miktar üzerinden tahsili temin edilebilir. İddialarınızı ana dosyada toplayarak hareket etmelisiniz.

Sık sorulan sorular

Ayrı tespit davası reddedilirse ne olur?

Hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilir. Davacı taraf tüm yargılama giderleri ile karşı tarafın vekalet ücretini ödemek zorunda kalır. Asıl alacak hakkı kaybolmaz fakat ciddi zaman ve maliyet kaybı oluşur.

Mal kaçırmak için devredilen hisse nasıl geri alınır?

Tasfiye davasında Türk Medeni Kanununun 229. maddesi uyarınca eklenecek değer olarak ileri sürülür. Şirket hissesinin mülkiyeti dönmese bile değeri tasfiyeye eklenerek katılma alacağı miktarı üzerinden tahsil edilir.

Eşin gizli ortak olduğu şirket hisseleri nasıl tespit edilir?

Tasfiye davası yürütülürken mahkeme aracılığıyla ticaret sicili, banka hesapları ve tanık beyanları incelenir. Ayrı tespit davası açmak yerine bu delillerin mevcut davada toplanması talep edilir.

Yasal Uyarı: Bu içerikteki açıklamalar genel bilgi verme amaçlıdır ve hukuki görüş teşkil etmez. Herhangi bir hukuki adım atmadan veya karar vermeden önce, somut olayın özelliklerine göre alanında uzman bir hukukçudan profesyonel destek alınması önemle tavsiye edilir.