Aile Hukuku
Boşanmada WhatsApp Mesajları Delil Sayılır mı?
Boşanma davasında sunulan WhatsApp mesajlarının geçerliliği, ekran görüntüsünün yan delillerle desteklenmesine ve hukuka uygun elde edilmesine bağlıdır.
Elinizde eşinizin sadakatsizliğini gösteren yazışma görüntüleri bulunuyor. Mahkemeye bu çıktıları verdiğiniz an davanın lehine sonuçlanacağını düşünebilirsiniz. Yargılama pratiği böylesine yalın işlemez. Boşanma davasında WhatsApp mesajları tek başına kesin delil teşkil etmez; karşı tarafın itirazı durumunda mesajların doğrulanması zorunludur.
WhatsApp mesajları boşanma davasında tek başına yeterli midir?
Dava sürecinde karşımıza çıkan hataların başında, cep telefonu ekranından çekilen tek bir resmin mahkemedeki uyuşmazlığı çözmeye yeteceğine körü körüne güvenerek hareket etmek gelir. Ekran görüntüsünde gönderen kısmında yalnızca isim veya profil fotoğrafı yer alıyorsa, karşı taraf bu iletiyi kolayca reddedebilir. Karşı taraf mesajların sahte olduğunu, kendi cihazından atılmadığını veya grafik programlarıyla oluşturulduğunu ileri sürebilir. Nitekim mahkeme, sadece görsel bir çıktıya dayanarak hüküm kurmaktan kaçınır. Yazışmanın yapıldığı telefon numarasının açıkça görünmesi ve bu numaranın ilgili kişiye ait olduğunun GSM operatörü kayıtlarıyla doğrulanması aranır.
Numaranın tespiti dahi tek başına ikna edici bulunmayabilir. Mesaj içeriğinde bahsedilen olayların, tarihler ile mekanların somut kayıtlarla örtüşmesi beklenir. Yazışmada bir otel konaklamasından veya yurt dışı seyahatinden bahsediliyorsa, mahkeme Emniyet Genel Müdürlüğü kanalıyla otel giriş kayıtlarını ve uçak bileti bilgilerini dosyaya getirir. Fiziksel gerçeklik ile dijital veri çakıştığında mesajlar anlam kazanır. Ayrıca aile yakınlarının veya görgü tanıklarının ifadeleriyle mesaj içerikleri desteklenmelidir. Tanık anlatımları ile uyuşmayan dijital veriler şüpheyle karşılanır. Yan delil gereklidir.
Yargılama maliyetleri açısından dijital verilerin doğrulanması maksadıyla bilirkişi incelemesi yaptırılması, noter tespiti ve GSM operatörlerinden HTS kayıtlarının istenmesi ek yükler oluşturur. Yargılama harçları ve bilirkişi ücretleri delili dayanak gösteren tarafça peşin olarak yatırılır. Aksi halde talep edilen incelemeden vazgeçilmiş sayılabilir. Masraflar peşin ödenir.
Uyuşmazlık esnasında telefonun fiziki varlığını korumak şarttır. Mesajların yer aldığı cihazın satılması, fabrika ayarlarına sıfırlanması yahut sohbet geçmişinin tamamen temizlenmesi halinde teknik inceleme imkansız hale gelir. Telefonun kendisi incelemeye elverişli biçimde hazır tutulmalıdır. Bu risk önemlidir.
Hukuka aykırı elde edilen dijital verilerin akıbeti
Karşı tarafın rızası dışında telefonuna casus yazılım yükleyerek alınan iletiler yargılamada kabul görmez. Anayasa tarafından güvenceye alınan haberleşme hürriyetinin ihlali suretiyle elde edilen bilgi ve belgeler, yargılama safhasında hukuka aykırı delil niteliği taşıyarak kabul görmez. Eşin şifresini gizlice öğrenip telefonunu karıştırmak da Türk Ceza Kanunu kapsamında bilişim sistemine hukuka aykırı girme suçunu oluşturabileceğinden cezai sorumluluk doğurabilir. Bununla birlikte, ortak yaşam alanında açık bırakılan bir bilgisayarda veya ekranda tesadüfen karşılaşılan mesajların durumu farklı ele alınır. Burada mahkemenin tutumu, verinin elde edilişindeki kasıt ve yönteme göre şekillenir.
Savunma tarafı ekseriyetle mesajların hukuka aykırı yollarla ele geçirildiğini ileri sürerek dosya kapsamından çıkarılmasını ister. İtiraz üzerine hakim, delilin elde ediliş biçimini öncelikli mesele olarak inceler. Usul kuralları uyarınca delillerin mahkemeye sunulma vakti de kısıtlıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre taraflar delillerini dava ve cevap dilekçelerinde veya ön inceleme duruşmasında verilen iki haftalık kesin süre içinde sunmakla yükümlüdür. Belirlenen bu yasal sürenin geçirilmesinden sonra dosyaya eklenmek istenen mesajlar, karşı tarafın açık izni bulunmadıkça mahkeme heyeti tarafından hiçbir şekilde incelemeye alınmaz. Zamanlama hayati değer taşır. Süre kaçırılmamalıdır. Hak kaybı yaşanır.
Ekran görüntülerini dosyaya sunarken yapılan kritik hatalar
Sadece konuşmanın belli bir kısmını kırparak sunmak hak kaybına yol açan yaygın bir tutumdur. Yazışmanın öncesini ve sonrasını gizleyerek yalnızca tarafınıza fayda sağlayan cümleleri dosyaya eklerseniz, karşı taraf konuşmanın bağlamından koparılarak saptırıldığını haklı olarak iddia eder. Bütünlüğü bozulmuş sohbet dökümleri mahkeme nezdinde inandırıcılığını yitirir. Konuşmanın tamamının silsile halinde, tarih ve saat bilgileri net görünecek şekilde belgelenmesi ve telefon cihazının bizzat incelemeye hazır bulundurulması icap eder. Sohbetin silinip yalnızca alınan ekran görüntülerine güvenilmesi işinizi zorlaştırır.
Yazışmaları dosya içerisine dahil ederken usul şartlarına uymak mecburidir. Telefonun muhafaza edilmesi ve tanık beyanlarıyla örtüştürülmesi mahkemenin kanaatini olumlu yönde etkiler. Tedbir alınmalıdır. Hakikati tespit önemlidir. İlk derece mahkemesinden istinaf aşamasına kadar süreç boyunca dijital delillerin doğru kurgulanması davanın seyrini belirleyen temel unsurdur.
Sık sorulan sorular
Silinen WhatsApp mesajları mahkeme kanalıyla getirtilebilir mi?
WhatsApp uygulamasının sunucularından geçmiş mesaj içerikleri mahkeme yazısıyla talep edilemez. Mahkeme yalnızca GSM operatörlerinden arama ve mesajlaşma trafiğine ilişkin HTS kayıtlarını isteyebilir. GSM operatörleri iletilerin metin içeriğini barındırmaz. Bu sebeple silinen mesaj metinlerinin mahkemece getirtilmesi imkansızdır.
Eşin telefonundaki mesajların fotoğrafını çekmek hukuka aykırı mıdır?
Telefon kilitli değilken veya evdeki ortak alanda açık haldeyken tesadüfen görülen mesajların fotoğrafının çekilmesi hukuka uygun sayılabilmektedir. Ancak şifre kırmak, gizlice izleme programı yüklemek veya cihazı zorla ele geçirmek hukuka aykırılık oluşturur. Hukuka aykırı yolla elde edilen hiçbir veri kararda kullanılamaz.
WhatsApp konuşmaları boşanma davasında ne zaman mahkemeye verilmelidir?
Dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde delil listesine yazılmalıdır. Dilekçeler aşamasından sonra ön inceleme duruşmasında mahkemenin tanıyacağı iki haftalık kesin süre içinde sunulması kanuni bir zorunluluktur. Hak düşürücü nitelikteki bu süre geçtikten sonra sunulan iletiler karşı tarafın açık onayı yoksa reddedilir.
Yasal Uyarı: Bu içerikteki açıklamalar genel bilgi verme amaçlıdır ve hukuki görüş teşkil etmez. Herhangi bir hukuki adım atmadan veya karar vermeden önce, somut olayın özelliklerine göre alanında uzman bir hukukçudan profesyonel destek alınması önemle tavsiye edilir.
Görüşme
Somut durumunuzu birlikte ele alalım.
Yazılarımızda hukuki süreçlerin genel işleyişini açıklıyoruz. Dosyanıza ilişkin değerlendirme için belgelerin incelenmesi gerekir; bizi telefonla arayabilirsiniz.
